30-iyun – Yoshlar kuni sifatida mamlakatimizda keng miqyosda nishonlanishi an’anaga aylanib ulgurdi. shu munosabat bilan Yoshlar ishlari agentligi direktori, senator Alisher SA’DULLAYEVning fikr-mulohazalari e'tiboringizga havola etamiz.– Alisher Zafarovich, sizni ko‘pchilik eng yosh vazir o‘rinbosari sifatida faoliyat boshlagan paytingizdan tanigan. O‘shanda hayajonga tushganingiz aniq. Ko‘nglingizda hadik ham bo‘lganmi?
– Ha, o‘shanda bir kunda hayotim o‘zgarib ketgan edi. Hayajonga ham tushdim, ulkan motivatsiya oldim, o‘zim sevgan ta’lim, intellektual salohiyatni oshirish sohasida katta ishlarni qila olish imkoni berilganidan xursand bo‘ldim. Ammo biroz xavotirlandim ham. Chunki men avval hech qachon davlat xizmatida ishlamagan edim, juda ko‘p masalalarni o‘rganishim va o‘z ustimda ishlashim zarur edi. Tasavvur qiling, bu juda katta mas’uliyat, axir. Avvalambor, muhtaram Prezidentimiz ishonchlarini oqlashim kerakligini his qilganman.
Ota-onam, oilam, meni tanigan barcha-barcha insonlar oldida qandaydir katta burchni tuyganman. Tabiiyki, menga vazirlikda, umuman, davlat strukturasida shubha bilan yoki “kecha uchta-to‘rtta o‘quv markazini yuritib kelgan bu bola respublikaga javob beradigan tizimda qanday ishlab keta olardi” deya ishonchsizlik bilan qaraganlar ham bo‘lgan. Axir, avval hech qachon nafaqat men tengi, balki mendan ham yoshi kattaroq yigitlar bunday lavozimda ishlamagan. Lekin ish jarayonida xavotirlarim kamayib bordi. Mutaxassislar, tajribali siyosatchilar, ham O‘zbekistonda, ham chet elda turli sohalarda ishlayotgan yurtdoshlarimiz bilan muloqotda bo‘lib, ishlab, davlat xizmatchisi sifatida ko‘p narsa o‘rgandim. Bunda men uchun asosiy suyanch va g‘ayrat manbayi davlat rahbarining o‘zi bo‘ldi. O‘zbekiston taraqqiyotining yangi bosqichida yosh kadrlarni mas’uliyatli rahbarlik lavozimlariga tayinlash aynan u kishining siyosatlari edi.
– Yoshlar ishlari agentligining deyarli barcha loyihalari tez ommalashib, e’tirofga sazovor bo‘lmoqda. Ayting-chi, bu g‘oyalar qanday paydo bo‘ladi? Qay tariqa amalga oshiriladi? Agar kimdir yangi g‘oya bilan agentlikka kelsa, unga qanchalik imkon beriladi?
– Bugun agentligimiz jamoasi tomonidan yoshlar orasida til o‘rganishni ommalashtirishga qaratilgan “Ibrat farzandlari”, zamonaviy kasblarni sun’iy intellekt orqali o‘qitishni yo‘lga qo‘yishga mo‘ljallangan “Ustoz AI”, internetda o‘zbekcha kontentni ko‘paytirishga bel bog‘lagan “WikiStipendiya”, kitobxonlikni targ‘ib qilayotgan “Mutolaa” hamda “Ming kitob” loyihalari va shu kabi yana o‘nlab tashabbuslar amalda ishlamoqda. Ular millionlab yoshlarning hayotiga kirib bormoqda, ularning ta’lim olishi va intellektual jihatdan rivojlanishida ko‘makchi bo‘lmoqda.
Bu loyihalarning yaralishi, g‘oyalarning paydo bo‘lishiga keladigan bo‘lsak, avvalambor, Yoshlar ishlari agentligida mamlakatimiz taraqqiyotining muhim yo‘nalishlari, masalan, “O‘zbekiston – 2030” strategiyasidagi erishilishi kerak bo‘lgan natijalar va maqsadlar tahlil qilinadi. Yoshlar bilan ishlash, ta’lim, ijtimoiy sohalar, inson kapitalini rivojlantirish atrofidagi turli sohalarda katta tajribaga ega bo‘lgan, iste’dodli, salohiyatli mutaxassislar – xoh ular yosh bo‘lsin, xoh yoshi ulug‘ bo‘lsin – agentligimizda mehmon bo‘lishadi. Biz ulardan maslahatlar olamiz, fikrlar to‘playmiz, tahlil qilamiz, jamoamizda o‘zaro munozara qilamiz.
Agentlikka g‘oyalar bilan keladigan hammaga ochiqmiz, faqat bizning o‘z talablarimiz bor, albatta: g‘oya sifatli loyihaga aylanib, hayotga tatbiq qilinishi va mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarga mos, ularni qo‘llab-quvvatlovchi, yetarli samaraga ega bo‘lishi zarur. O‘rni kelganda ta’kidlash lozim, ko‘plab yangi loyihalar uchun g‘oyalar jadidlar hayoti, ijodi, Vatan taraqqiyoti yo‘lidagi faoliyatini o‘rganish orqali ham vujudga kelgan. Jamoamiz bilan “Jadidlar bugun tirik bo‘lganida nima qilgan, nima bilan shug‘ullangan bo‘lardi?” deb ko‘p o‘ylaymiz. Ensiklopedik ma’lumotlarni o‘zbek tilida internetda to‘plashga oid “O‘zbekcha Vikipediya” loyihamiz “Chig‘atoy gurungi”dan, “Ibrat farzandlari” tillar bilimdoni bo‘lgan bobomiz Is’hoqxon Ibratdan, “Mutolaa” loyihasi esa Behbudiyning 1908-yilda Samarqandda tashkil qilgan mutolaaxonasidan ilhom olib amalga oshirilmoqda.
– Siz parallel ravishda respublika Shaxmat federatsiyasi raisi vazifasida ham faoliyat olib borasiz. Bugun o‘zbek shaxmatchilari xalqaro maydonlarda olamshumul yutuqlar qayd etmoqda. Albatta, bunda siz va jamoangizning xizmati katta. Biroq bu natijalar to siz rais etib tayinlangungacha bo‘lgan izlanish-u mehnat samarasi, degan gaplar ham yo‘q emas. Bunga munosabatingiz qanday?
– Shaxmat federatsiyasi raisi etib tayinlanganimda oldimga strategik maqsadlar qo‘ydim. Jamoamiz bilan shu maqsadlar tomonga intilib boryapmiz. O‘zbekistonliklar shaxmatchi millat, intellektual jihatdan ildamlayotgan xalq sifatida butun dunyoga tanilishi, bunday imij nafaqat xorijda, balki O‘zbekistonda ham rezonans berib, yoshlar o‘ziga qat’iy ishonch ruhida, millatiga mehr bilan ulg‘ayishi, oldiga katta maqsadlar qo‘yishi lozim. Axir, bu judayam katta narsa. Biz birinchi kundanoq shunga intildik. Shuning uchun ham xalqaro yutuqlar ketma-ket kelyapti. O‘zbekistonda xalqaro darajadagi chempionat va turnirlarni o‘tkazyapmiz.
Albatta, bularning hammasi federatsiya raisining sharofati bilan bo‘ldi, deyish noto‘g‘ri. Bu, birinchi navbatda, davlat rahbarining qo‘llovi, e’tibori va ishonchi bilan reallikka aylanmoqda. Natijalarda ko‘p yillardan beri shaxmat sohasiga mehnati singgan insonlar, aqliy gimnastikaning o‘nlab yetuk mutaxassislari, ustozlarning hissasi ko‘p. Bu oxir-oqibat O‘zbekistonda bugun har bir yosh o‘z iste’dodini aniqlab, o‘z ustida ishlab, katta natijalarga erisha olishi, o‘z salohiyatini ro‘yobga chiqarishi uchun yaratilgan sharoitning samarasidir.
– “Mutolaa” boshqa loyihalarga qaraganda omadli va yoshlar uchun manfaatli bo‘lganini jamoatchilik e’tirof etyapti. Bu muvaffaqiyatning biron bir siri bormi? Va ijodiy ishi ilovaga joylashtirilgan ijodkorlarga qalam haqi to‘lash tizimini yo‘lga qo‘yish rejalashtirilganmi?
– Virtual kutubxona shaklida sifatli audio va elektron kitoblarni jamlagan “Mutolaa” mobil ilovasi nihoyatda qisqa vaqtda – atigi to‘rt oy ichida 500 mingdan oshiq yoshlarni qamrab oldi. Mobil qurilmasiga “Mutolaa”ni o‘rnatib olgan yarim million yosh bugun turli janr va mavzulardagi 2 mingdan ortiq kitoblarni o‘qishi va tinglashi mumkin. O‘zbek adabiyotining eng sara asarlari, o‘zbek tiliga tarjima qilingan jahon adabiyoti namunalari iste’dodli aktyor va suxandonlar tomonidan ovozlashtirilmoqda. Mobil ilova interfeysi qulay bo‘lib, u doimiy ravishda takomillashtirilmoqda. Yaqin oylarda ushbu platformadan foydalanuvchilar soni bir millionga yetishi kutilmoqda.
Bunday samaradorlikning siri, avvalo, jamoaga yaxshi mutaxassislar jalb qilinganida deb o‘ylayman. Loyiha rahbari Sirojiddin Olimov “El-yurt umidi” jamg‘armasining granti asosida nufuzli Edinburg universitetida o‘qib kelgan. Yosh adib Javlon Jovliyev adabiy muharrir sifatida, bolalar yozuvchisi Sa’dullo Quronov ham mas’ul lavozimda “Mutolaa” loyihasini yuritayotganini aytib o‘tish lozim.
Albatta, kelajakda kitob mualliflariga qalam haqi to‘lash orqali ijodkorlarni rag‘batlantirish haqida bosh qotiryapmiz. Mobil ilova adib, shoir va olimlar uchun o‘z kitoblarini targ‘ib qilish maydoniga aylanishi – bizning muhim maqsadlarimizdan biri.
– Bu yil yoshlar kuni o‘zgacha nishonlanmoqda, gazetxon yoshlarimizga tilak va tabriklaringiz bo‘lsa, yo‘llashingiz mumkin.
– Barchaga 30-iyun – Yoshlar kuni muborak bo‘lsin! Bu yil mana shu bayram arafasida Butunjahon yoshlar festivali yurtimizda katta ko‘lamda o‘tkazilmoqda, unga dunyoning turli nuqtalaridan nufuzli mehmonlar kelmoqda. Bu festival – yoshlar uchun shaxsiy rivojlanish, dunyoqarashni kengaytirish imkoniyatini beruvchi ajoyib sovg‘a bo‘ladi, deb umid qilamiz. Undan tashqari, Olimpiya terma jamoamizni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan “Men o‘zbekistonlikman – qonimda g‘alaba” chellenjiga start berilmoqda, o‘ylaymanki, bu loyiha chekka hududlardagi yoshlargacha yetib borib, yangi iste’dodlarni kashf etishga, xalqimizni sportchilarimizga muxlis bo‘lish yo‘lida birlashtirishga xizmat qiladi.
“Jadid” gazetasi o‘quvchilari, yurt ertasi bo‘lgan yigit-qizlarga g‘ayrat-shijoat tilayman. Chunki oldingizga qo‘ygan ulkan orzu va maqsadlaringizga yetishmoq uchun sizga g‘ayrat va ilm zarur bo‘ladi.
– Siz va jamoangizga ko‘zlangan marralar sari dadil odimlashda kuch-quvvat tilaymiz. Jadid bobolarimiz orzusi bugungi yoshlar timsolida ushalib, millat taraqqiyga yuz tutishida Sizga ham shijoat va omad doimo yo‘ldosh bo‘lsin!
Dilmurod DO‘ST suhbatlashdi.
