Bir paytlar oddiy sichqoncha – Mikki Maus bilan boshlangan Disney sarguzashti bugungi kunda inson tasavvurining eng yuksak choʻqqilarini zapt etdi. 1937-yilda “Oppogʻoy va yetti gnom” filmi ilk bor ekranlarda paydo boʻlganda, hech kim bu kichik animatsiya studiyasi butun insoniyat madaniyatini aks ettiruvchi sehrli koʻzguga aylanishini tasavvur ham qilmagan edi.
Avvalgi maqolamizda Disney filmlaridagi sevgi va romantikaning qanday oʻzgarganini tahlil qilgan edik, ammo bu faqat hikoyaning bir qismi xolos. Disney filmlari – bu nafaqat muhabbat qoʻshiqlari va sehrli ertaklar, balki jamiyat qiyofasi, qadriyatlarimizning oʻzgarishi aks etgan ulkan bir mozaikadir.
Disney dunyosi vaqt oʻtishi bilan oʻzgarishda davom etdi. Sehrlangan oʻrmonlardan okean sohillarigacha, Yevropa qalʼalaridan Janubiy Amerika togʻlarigacha – bu nafaqat geografik, balki madaniy jihatdan ham katta sayohat. Keling, filmlardagi shu rang-barang oʻzgarishlarni birma-bir oʻrganib chiqamiz.
Oq rangdan kamalakkacha: Disney qahramonlarining rang-barang dunyosi
Bir zamonlar Disney olami oppoq edi, xuddi abadiy qor yogʻayotgan qirollikka oʻxshardi. Eng birinchi malikalar: Oppogʻoy, Sindrella, Uyqudagi malika – barchasi Yevropa afsonalaridan kelib chiqqan, yevropacha yuz tuzilishi va koʻrinishga ega edi.
Ammo ellik yildan keyin, studiyada boshqa ranglar ham paydo boʻla boshladi. 1992-yildagi “Olovuddin” va 1995-yildagi “Pokaxontis” filmlari boshqa madaniyatlarni aks ettirish yoʻlidagi dastlabki qadamlar edi. Biroq bu filmlar hali haqiqiy madaniyat tasviridan koʻra, gʻarb koʻzi bilan koʻrilgan sharq ertaklari edi.
Keskin oʻzgarish 2009-yilda “Malika va qurbaqa” bilan boshlandi. Tiana – Afro-amerikalik qiz Disney malikalarining rasmiy roʻyxatida birinchi qora tanli qahramon boʻldi. Haqiqiy inqilob esa keyingi oʻn yillikda yuz berdi.
